Zwarte Piet

Door Redsandro op zaterdag 17 november 2018 15:07 - Reacties (37)
Categorie: Sociaal, Views: 7.562

Sint heeft er vaak over zitten denken, om jullie een stukje over de geschiedenis van Zwarte Piet te schenken. Liefhebbers en critici hebben vaak weinig speling in hun opvattingen. En dat is jammer, want de geschiedenis van zwarte Piet is enorm interessant.

Tradities veranderen. Als je kijkt naar het verleden kan je veranderingen aan een traditie door de tijd zien als een serie houten planken achter elkaar in je gezichtsveld. Onveranderde elementen zijn gaten in de plank waar je doorheen kunt kijken. Het sinterklaasfeest is waarschijnlijk de enige traditie waarbij je door alle gaten heen duizenden jaren terug kunt kijken.

Wel eens van zwarte Klazen gehoord? Of het joelfeest? De wilde jacht? Midwinter? Het verbod op het sinterklaasfeest? Jan Janszoon? Barbarijse piraten? De kledendracht van zwarte pages?

Er zijn kwetsende kenmerken die kunnen verdwijnen. Maar het zou voor de enthousiastelingen van cultuur en de Germaanse geschiedenis wel mooi zijn als we het volledige verhaal als hoofdlijn kunnen nemen.


"Zwarte Piet is een koloniale oprisping uit 1851" - Quinsy Gario
Het ijkpunt van het ontstaan van Zwarte Piet en het bewijs voor de racistische oorsprong wordt door critici gelegd bij het kinderboekje "St. Nikolaas en zijn knecht" van Jan Schenkman uit 1851. Hieronder een afbeelding van Nikolaas en zijn knecht, die in zijn versie nog geen Zwarte Piet wordt genoemd:



Wat zien we op deze illustratie? Een kind zou twee mensen zien die samen te paard op daken rijden. In Azië zou men zeggen dat de persoon die hoger staat afgebeeld meer status heeft. Jan Schenkman beschrijft dit als Sint Nikolaas en zijn knecht. Piet-critici zien hierin een verheerlijking van de slavernij, dat enkele jaren later zou worden afgeschaft.

Maar het is van belang om te bedenken dat slavernij en de verkoop van slaven verboden was in Nederland. Het waren bedrijven die zich ver uit het zicht van de Nederlanders gedroegen zoals grote bedrijven dat doen. Nederland was zo wit als een pan geschilde aardappels. Schenkman was een onderwijzer en prominent lid van de "Maatschappij tot Nut van 't Algemeen", een organisatie voor ontwikkeling en maatschappelijke discussie, met speciale aandacht voor ontwikkeling van het "lagere volk", de achtergestelden.

Hoe racistisch is het eigenlijk anno 1850, dat Nikolaas een zwarte knecht heeft? In de 20e eeuw werd het woord knecht vaak gezien als pejoratief, omdat werd gedacht aan "geknecht" en de slavernij. Maar in de 19e eeuw was een knecht gewoon in loondienst, en leerden ze gaandeweg het vak, waardoor het tevens leerjongens waren.

Een Duitse collega van Schenkman kwam enkele jaren daarvoor met het kinderboekje "Struwwelpeter" (1845).



Een aantal blanke kinderen treiteren een vrolijke donkere jongen. Nicolaas dompelt de witte kinderen voor straf in een inktpot, en vervolgens lopen ze vrolijk achter de donkere jongen aan. Het lijkt er op dat Nicolaas een bestrijder van racisme was. Een interessant concept voor de "Maatschappij tot Nut van 't Algemeen".

Schenkman heeft "Zwarte Piet" niet zelf bedacht. Wel heeft hij het sinterklaasfeest voor het eerst in een samenhangend verhaal in een kinderboek gevat. Het sinterklaasfeest zelf stamt uit de 10e eeuw. De kerk heeft dit verenigd met veel oudere heidense tradities, zoals het joelfeest waar zwart geschminkte mannen met wild geraas de winter wegjaagden. Je ziet dit overal in Europa terug. Tijdens de reformatie in de 17e en 18e eeuw was het vieren van het sinterklaasfeest verboden geworden. Heiligenverering was verboden door de Katholieke kerk tijdens de reformatie. Sinterklaas, ook toen erg populair, was het een versnipperd volksfeest geworden dat stiekem werd gevierd. Overal had je lokale gebruiken die onderling verschilden, maar met als gemeenschappelijk kenmerk de zwartgeschminkte man, of de gemaskeerde duivel. Niet alleen door Nederland, maar door heel Europa. In Nederland heeft Jan Schenkman deze lokale gebruiken samengevoegd. Je ziet alleen nog geisoleerde varianten op de waddeneilanden. Denk aan Klozum op Schiermonnikoog, Klaasohm op Borkum, en Sunterklaas en Sundeklazen op Ameland.

De versnippering is ook te zien op deze indexering van namen voor Zwarte Piet uit de 20e eeuw.



Je ziet veel verschillende namen die lijken op Zwarte Piet, maar interessant genoeg ook "Rooje Jan". Deze is waarschijnlijk komen overwaaien uit Frankrijk, de enige plek in Europa waar Zwarte Piet (Père Fouettard - Vader Billekoek) af en toe in het rood te zien is.

Schenkman heeft waarschijnlijk de lokale verhalen gehoord van verschillende tradities door te tijd heen. Denk aan midwintervieringen, zwarte Klazen, Sint Nicolaas, het dodenleger, duivels, het joelfeest, de Wilde Jacht, en dit op een pedagogisch slimme manier "tot nut van het algemeen" samengevat als opvoedkundig feest voor kinderen om de opkomst van de zwarte medemens in een tot dan toe volkomen witte bevolking in goede banen te leiden. Hij zette de zwarte persoon neer als kindervriend. Dat heeft hij voor zijn tijd best goed aangepakt. Zwarte Piet als kindervriend. In veel andere landen is "zwarte Piet" veel gemener en enger.

Eén ding is duidelijk. Het zwartmaken van het gezicht an sich is de oudste nog levende traditie. Er is in het jaar 67 over deze Noord-Europese traditie geschreven door Tacitus in het boek "Germania".


Midwinter
Volgens germanist Jan de Vries kenden de Germanen vanouds het jaarlijks terugkerende cultische winterfeest (Joelfeest) met midwinter. De doden en de goden komen ter aarde en strijden samen met de levenden met zwarte gezichten tegen de chaos. Lawaai maken (joelen) en vuur branden om beschermgodin Freya te eren, vruchtbaarheid en huwelijken te stimuleren, en de pasgeboren kinderen te beschermen totdat de zon en het leven weer terugkomen. Tijdens het Joelfeest hadden Germanen de gewoonte om jonge boompjes in huis te halen en deze te vereren om de vruchtbare lente uit te lokken.

Hier vallen mythe en sage samen. De Germaanse god Wodan is het hoofd van een dodenleger dat tijdens de midwinter door de lucht jaagt. Tijdens de viering van deze Wilde Jacht loopt een man rond die mensen gebood de straten te verlaten. Daarna volgde een groep zwart geklede mannen, waarschijnlijk een wat radicalere afsplitsing van de menigte, hun gezichten met zwarte roet onherkenbaar gemaakt. Dieven werden opgespoord en meegenomen. Hun benen werden gebroken.

Toen deze praktijken van Godsverering en het eigenrichtig opsporen van dieven door mannen met van roet gemaskeerde gezichten werd verboden door de kerk, bleef de herinnering bewaard in sagen en legenden. Een goddeloze traditie ontstond, waarbij roetgekleurde of gemaskerde vrijgezelle mannen de straat op gingen om lawaai te schoppen, ongehuwde jonge vrouwen te markeren met een roetveeg, en ondeugdelijke of onzedelijke dorpsbewoners publiekelijk te straffen. Het "markeren" van ongehuwde jonge vrouwen is nog steeds een lokale traditie in verschillende landen. Denk aan het Sundeklaasfeest op Ameland.


Middeleeuwen
In de middeleeuwen maakte men hun gezicht zwart bij volkse varianten van mysteriespelen. Er zijn voorbeelden te vinden van het verbod op het zwart maken of anderszins onherkenbaar maken van het gezicht, omdat plunderende criminelen misbruik gingen maken van deze vermomming. In Engeland had je de Pace Egg Mummers' plays in de middeleeuwen; een gebruik waarbij het gezicht zwart gemaakt werd lang voordat het boekje van Jan Schenkman uitkwam. Een interessante longread is het document "‘Blacking Up’: English Folk Traditions and Changing Perceptions about Black People in England", en dan met name hoofdstuk 4.

Ook in Engeland kennen ze nog steeds de traditie van "Mummers" met zwarte gezichten, waarover "The Telegraph" later schreef:
(...) the make-up has nothing to do with race. Instead, it is about disguise: a centuries-old
method of ensuring that the players are protected (if only symbolically) from recognition by their peers, or the gentry whose homes they are invading.

Just as the play itself echoes ancient, pre-Christian rituals of death and resurrection, so its trappings echo the moment during the festive season when the social order would be turned upside down, and
the Lords of Misrule would reign. (...)

But crying “racism” (...) does no one any favours.

De Kerk
De Katholieke kerk, ontstaan in het Romeinse rijk in 67 toen Sint Pieter in Rome stierf, is het oudste ononderbroken instituut ter wereld. Haar invloed op de vorming van de westerse wereld is immens. De traditie van de intocht van Sint Nicolaas van Myra wordt in veel landen gevierd. De oudste intocht per boot is die van de Italiaanse stad Bari, die jaarlijks plaatsvindt sinds de relicten van Nicolaas in 1087 naar deze plaats werden gebracht.

Na het verbod op de verafgoding in heidense Joelfeest bleef de goddeloze variant erg populair. De kerk besloot het feest te transformeren naar een Katholieke variant. Ze voegden een element van goed en kwaad toe, en unificeerden dit met de intocht van Sint Nikolaas. De Sint vertegenwoordigde het goede; het heidense dodenleger werd getransformeerd naar duivels en vertegenwoordigden het kwade.

Tijdens de reformatie was het feest opnieuw verboden voor honderden jaren. Volkse tradities vonden overal in Europa opnieuw hun eigen weg. In de 18e eeuw was het sinterklaasfeest versnipperd in vele lokale gebruiken. Een interessante bron is het weekblad De Joodsche Wandelaar uit 1792. Hierin maakt iemand zijn bakkes zwart, en maakt wild geraas met zijn ketting. Hij speelt Zwarte Klaas!



Het lijkt er op dat "Sinter Klaas" (interessante spelling - doet denken aan Sunter Klaas) ondanks de naam hier een Zwarte Klaas was, en niet de zelfde persoon als Sint Nicolaas. Zou het kunnen dat een door de kerk aangepaste heidense gewoonte en een onaangepaste lokale volkse versie naast elkaar hebben bestaan? Sinter Klaas (Zwarte Klaas) en Sint Nicolaas.

Op het schilderij "Feestelijkheden van Sint Nicolaas" van Matthijs Naiveu uit 1703 een kleine eeuw eerder zie je dat Sinterklaas altijd een groot feest was, met verschillende karakters. Je had in die tijd elk jaar sinterklaasmarkten. Ik stel me een beetje zo'n Duitse kerstmarkt van tegenwoordig voor. Op dit schilderij lijkt ook een Piet-achtige persoon te zien te zijn:



Zie de hurkende figuur, linksonder.

Als we verder terug in de tijd gaan, zien we een schilderij dat Schenkman sowieso niet heeft gezien. Er was toen nog geen internet. En geen auto's. Maar het geeft wel aan dat er vrije moren in Zuid Europa waren, en hoe ze er uit zagen.

Dit is het schilderij "Miracle of the Relic of the Cross at the Ponte di Rialto" uit 1496 (nog voor de slavernij en voordat Nederland onafhankelijk was) met een vrije "Zwarte Piet" tussen zijn witte collega's, in zijn eigen kledingdracht inclusief baret met veer, in Venetë, Italië.



Slaven werden eeuwen later niet in dat soort vrije degelijke kleding afgebeeld. Slaven hadden vaak (bijna) geen kleren aan. Een interessante opmerking lees ik op wikipedia:
De katholieke Amsterdamse schrijver en dichter Joseph Alberdingk Thijm (1820-1889) herinnerde zich in 1884 dat hij als 8-jarige bij een 'strooiavond' was geweest bij een Italiaans familielid van zijn moeder.
Er is dus een link met Italië, waar de eerste donkere pages op schilderijen te zien zijn.

Een andere interessante traditie uit Venetië is de carnavalsharlekijn met zwart halfmasker. De harlekijn met halfmasker is ontstaan in Italië (Arlecchino).



De Franse harlekijn is gebaseerd op Hellequin. Dit was een Frans mythologisch figuur die 's nachts met een groep demonen te paard door de lucht reed. De harlekijnen voerden de wilde jacht aan, met donkere maskers of doeken voor hun gezicht.



Interessant is ook het verhaal van Jan Janszoon. In de 17e eeuw werden er naar schatting een miljoen Europeanen door barbaren (piraten) uit Barbarije (Noord-Afrika) tot slaaf gemaakt. De slaven hadden kans op een beter leven als ze over belangrijke kennis beschikten en zich bekeerden tot de Islam. Jan Janszoon was schepenbouwer, bekeerde zich en werd onder de naam Moerad Raïs een vrij man. Hij werkte zich op tot berucht piraat, grootadmiraal, en later gouverneur van de Marokkaanse stad Salé, een broednest van piraterij. In deze tijd gaat De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden diplomatieke relaties met Marokko aan, met name om Spanje dwars te zitten. Jan Janszoon kreeg de opdracht om de onder Spaans bewind vallende Duinse kapers dwars te zitten.

Volgens het boek "Nederlanders Onder De Barbarijs/Turkse Zeerovers" (Arne Zuidhoek) komt hij na vele strooptochten, eind November 1623, met twee schepen vol Barbarijse piraten enkele weken aan wal in Veere. Voor reparaties aan de schepen en om inkopen te doen. Ze zijn steenrijk. De republiek, in oorlog met Spanje, waagt het vanwege het verdrag met Marokko niet om de piraten terecht te stellen. Deze Barbarijse piraten hebben uiteraard baat bij een goede relatie met de bevolking. Ze zullen een indrukwekkende verschijning geweest zijn op de sinterklaasmarkten die in deze tijd van het jaar werden gehouden. Dit moet de indrukwekkendste decembermaand geweest zijn van die generatie, en de verhalen van de donkere piraten in indrukwekkende kleding die per boot tijdens Sinterklaas aanmeerden zullen zich goed verspreid hebben.

Als we nog verder terug in de tijd gaan stuiten we op een interessant verschijnsel uit de Germaanse mythologie: De god Wodan met lange grijze baard die op zijn paard door de lucht vloog. De kerstman vloog pas op een slee door de lucht nadat Nederlandse kolonisten Sinterklaas (Santa Claus) fuseerden met Father Christmas van Britse kolonisten. Sinterklaas vloog voor de kolonisatie van Amerika dus misschien ook wel op een paard.



Over Wodan is niet veel bekend, maar aangenomen word dat het de Germaanse variant van Odin is. Odin werd alijd vergezeld door twee zwarte raven, Huginn en Muninn. Zij vlogen over de wereld en vertelden 's avonds aan Odin welke geheimen ze bij de schoorstenen hebben gehoord. Misschien wist Odin zo wel welke kinderen stout waren...

Er zijn dus erg veel aanwijzingen voor verschillende tradities en gebeurtenissen die samen zijn gebracht in het moderne sinterklaasfeest. De geschiedenis is fascinerend complex en geraakt door vele gebeurtenissen. Het feest is door de jaren heen twee keer verboden geweest voor honderden jaren, en bleef populair. Sinterklaas is het enige feest dat zo ver terug gaat in de geschiedenis. Het is waarschijnlijk duizenden jaren oud. Als je het zwarte element in zijn geheel weghaalt, dan is wat overblijft nog slechts 1000 jaar oud.


"Zwarte Piet is racisme"
Zwarte Piet wordt steevast genoemd als manifestatie van "blackface" (de theatervorm waarin afro-Amerikaanse slaven worden gestereotypeerd) in Nederland. Deze theatervorm is rond 1830 in Amerika is ontstaan. Hoewel het zwartmaken van het gezicht al duizenden jaren wordt gedaan en an sich niks met blackface te maken heeft, rode lippenstift tot ver om de lippen heeft dat wel. Dat zag je vooral vroeger wel op snoepgoed of ongemakkelijke afbeeldingen. Dit lijkt inderdaad een invloed van Europese geschiedenis die je alleen ziet sinds sinds de Amerikaanse "theaterspeler" Thomas D. Rice rond 1845 in Europa is geweest. Merk hierbij op dat Sinterklaas een volksfeest was, maar dat de productie van bedenkelijke karikaturen op lekkernijen werd gedaan door commerciële partijen.

Ik vraag me af of en wanneer deze commerciële karikatuur en masse zou zijn overgenomen door het volksfeest. Op oude foto's van Zwarte Piet zie je bijna altijd dat de lippen ook zwart zijn. Bij mij op de basisschool (eind jaren '80) hadden Pieten geen gestifte lippen. In het laatste jaar (begin jaren '90) hadden een aantal opeens gestifte lippen. Als je bedenkt dat Pieten op school meestal moeders waren, vermoed ik dat er in de ouderraad een keer een moeder was die het een leuk idee vond, maar onbedoeld waarschijnlijk cultureel ongevoelig was. Maar goed, op de hele school zaten twee donkere personen. Eén van hen zelf verkleedt als Piet, herinner ik mij. Niemand moest "huilen", wat een veelgehoord argument van critici is. Dat zegt misschien meer over hoe kleinzerig de huidige generatie is, dan over het "onvoorstelbare" feit "dat dit nog steeds gevierd wordt". De meest irritante grap was waarschijnlijk "Hé Piet, heb je nog wat pepernoten voor mij?". Ik vond dit nog wel meevallen, die ene dag per jaar. Zelf werd ik uitgemaakt voor vuurtoren en vlekkengezicht. Dat eerste het hele jaar door, en dat laatste alleen in de lente en zomer. (Ik had (toen nog) erg rood haar en sproeten).

Als je alle intochten van de jaren '70, '80, '90 kijkt (Youtube), dan zie je steevast dat de Pieten geen rode lippenstift hebben. Meestal zijn de lippen ook zwart. Eind jaren '90 zie je vaker dat Pieten hun lippen niet zwart schminken maar gewoon onbedekt laten. Begin jaren 2000 zie je af en toe een Piet met lippenstift, maar het valt op dat dit lokale Pieten zijn uit de stad waar de intocht plaatsvindt; geen Pieten die bij de intocht horen. Dus dit was een slechte judgement call van de persoon in kwestie. In de jaren 2010 hebben de intocht-Pieten nog steeds geen rode lippen, maar zie je dat kinderen in het Publiek af en toe rood tot rondom de lippen zijn. Dit was een slechte judgement call van hun ouders die ze waarschijnlijk in onwetendheid hebben gemaakt omdat je rode lippen nog steeds ziet op de cartoongezichten van Piet op commercieel snoepgoed zoals chocoladepoppen. In 2016 zie ik Zwarte Piet, Witte Piet en Roetveegpiet. Geen lippenstift.

In 2017 zie ik voor het eerst één intocht-Piet in beeld die duidelijk lippenstift opheeft. Dit vind ik awkward, omdat ik weet dat dit onbedoeld toch is overgenomen van Thomas D. Rice. Ik associëer de lippenstift met "blackface". Dat heeft waarschijnlijk met mijn interesse voor de geschiedenis te maken, en wellicht een stukje kunstgeschiedenis op het VO. Het gewone publiek zal de associatie niet gelegd hebben. De generaties die deze theatervorm nog kenden liggen onder de zoden. Totdat het weer uit de kast werd gehaald als argument om mee te schermen. Dat mag. De associatie kan gemaakt worden, als je daarvoor kiest.

Ik krijg het gevoel dat StopBlackFace al dan niet bewust de uitzondering heeft verward met de regel:

"Black Pete is mostly played by white people in blackface with big red lips" - StopBlackFace dot com

(Update - Ik zie bijna exclusief rode lippenstift als ik google op "Zwarte Piet". Dat verbaast mij. Ik ken rode lippenstift niet van mijn jeugd, en niet van de landelijke intochten. Ik vermoed dat de media op zijn minst een rol speelt. Het delen van controversieel nieuws levert meer clicks op.)

Verder kan ik me helemaal vinden in het idee dat rode lippenstift niet kan. Dit heeft niets met de rijke geschiedenis van Sinterklaas te maken. Pas in een verre toekomst waarin we "allemaal mokka" zijn, zouden we dit kunnen herintroduceren als onderdeel van onze menselijke geschiedenis.


Doet intentie er toe?
Het is interessant om ons af te vragen wat zwaarder weegt; de intentie, of de perceptie? Want als de perceptie leidend is en we zouden Zwarte Piet veranderen in een vriendelijke elf, zouden we dan niet ook de hoofddoek - in de perceptie een symbool van onderdrukking - moeten veranderen? Sinds kort bestaat er voor de extreme variant een verbod. Femke Halsema heeft aangegeven niet te gaan handhaven. Dit hoort volgens haar bij de culturele vrijheid, en mag niet ter discussie staan. Het credo "gelijke monniken gelijke kappen" gaat niet op wanneer ze tegelijk zegt dat Nederlanders niet zo krampachtig aan Zwarte Piet moeten blijven vasthouden. Deze paradoxale willekeur van onze wijze ouderen - wie tolerant moet zijn en wie niet - zie je vaker. Het is onduidelijk waarom.

Is het bij bedenkelijke intenties uit het verleden echt belangrijk waar dit vandaan komt, als de intentie daar tegenwoordig niets meer mee te maken heeft? Er werden meer Duitse artsen dan elk ander beroep lid van de Nazi partij. Het meeste medische Nazi onderzoek was zeer professioneel. Tot 1939 hadden alleen Duitsers een derde van de Nobelprijzen op het gebied van geneeskunde, scheikunde en natuurkunde. Menselijke experimenten in concentratiekampen hebben geleid tot levensreddende behandelingen. Denk aan Sigmund Rascher's verschrikkelijke onderkoelingsexperimenten. Of de experimenten met fosgeengas waarop veilige marges voor plastic en pesticiden zijn gebaseerd. Onder druk van ethische protesten zijn referenties verwijderd. Hier is dus gekozen om met zijn allen te vergeten hoe de data tot stand is gekomen.

Een simpeler voorbeeld van de Nazi's is de verheerlijking van het Arische ras. Om te demonstreren dat Ariërs atletischer waren dan "üntermenschen" werd er ter voorbereiding van de 1936 Nazi Games (Olympische Spelen) door Nazipropagandisten een estafette bedacht waar hardlopers een fakkel vanuit Griekenland 2400 kilometer verderop brachten tot aan het stadion in Berlijn om het "Olympische vuur" te ontsteken. Sindsdien is dit een Olympische traditie, waar iedereen gezellig aan mee mag doen. Hier is gekozen om de oorsprong van deze traditie te vergeten.

Misschien helpt het om een parallel te zien in het gebruik van swastika's. In het westen kan dat kwetsend zijn. De symboliek staat voor de dood van 80 miljoen mensen. Stel nu dat je als westerse vluchteling naar India vlucht en daar een verblijfsvergunning krijgt. Vervolgens zie je tot je schrik dat daar swastika's zijn verwerkt in kunst, in tempels, en door sommige mensen op hun voorhoofd worden geschilderd. Je maakt je daar kwaad over. Als je deze mensen nazi's gaat noemen en eist dat ze ermee stoppen, zouden ze dan gemotiveerd zijn om te luisteren?

Vroeger had ik een Joodse studiegenoot, en die maakte de hardste Hitlergrappen. Zijn keuze. In Amerika had je een Joodse docent, die maakte ook een Hitlergrap. en hoewel gewaardeerd door sommige studenten, dwongen anderen de school om deze docent te ontslaan. Hier werd er gekozen om gekwetst te zijn. Waarom dat verschil? Waarom lijkt "aanstoot nemen" een trend te zijn? Tablet Magazine schrijft:
The simple answer has something to do with the political culture of 2018, where the urge to take offense, or to fake-take offense to prospectively be on the right side of those who might take offense, guarantees regular, thoughtless, itchy-trigger-finger pink-slipping.

Streep in het zand
Veel liefhebbers van Piet kennen ook al die interessante geschiedenis niet. Waarom wordt de discussie toch zo met de vingers in de oren gevoerd?

Piet-critici hebben het geloof dat Piet is bedacht om zwarte mensen te trollen, terwijl Piet-liefhebbers juist denken dat Piet al veel langer bestaat dan de slavernij, en dat Piet-critici hun aanstoot baseren op onvolledige of ontbrekende kennis over de herkomst van midwintertradities en daardoor hun standpunt oneerlijk uitleggen.

Helaas zijn veel liefhebbers ook niet op de hoogte van de interessante geschiedenis van midwintertradities en de onderdelen die hebben bijgedragen aan het ontstaan van Zwarte Piet. Voor hen is Zwarte Piet simpelweg de spreekwoordelijke streep in het zand; ze vinden dat ze wel genoeg tolerantie hebben getoond.

Aanhangers van het streep-in-het-zand sentiment stonden met oogluikende tegenzin de opkomst van het - in hun ogen - symbool van vrouwenonderdrukking en niet willen integreren toe. De hoofddoek, die vaak onder sociale druk of op eis van de partner wordt gedragen. Ze voelen nog het verlies van "fijne kerstdagen" naar "fijne feestdagen" en het verdwijnen van het kerstdiner op de scholen van hun kinderen, iets wat zij in hun jeugd als prettig hebben ervaren. Het kruis verdwijnt steeds vaker van de mijter van Sinterklaas om tegemoed te komen aan andersgelovigen, terwijl veel liefhebbers het kruis zien als een reliek in de traditie, niet als een religieuze zegen over het feest. Negerzoenen zijn nu Zoenen. Kerststollen en Paasstollen zijn nu Feeststollen. Hoewel we vergeten dat dit een commerciële overweging was, geeft de behoefte dit te doen wel aan dat er wellicht onvoldoende integratie, onvoldoende respect voor deze tradities was, om het te kunnen laten voor wat het is. Onder druk van een actiegroep heeft TivoliVredenburg besloten geen "Cowboys en Indianen" kinderfeestjes meer te geven. De actiegroep vond het een racistisch feest.

Verder heb je nog de steeds oplaaiende discussies over de Coentunnel, Admiraal de Ruyterlaan, Piet Heinstraat, Van Heutszstraat, enzovoort. En de Gouden Koets. Ook die moet anders. De schilderingen van halfnaakte mensen in de Nederlandse koloniën worden als verheerlijking van de slavernij gezien. Buste Johan Maurits van Nassau-Siegen - een interessant stuk uit de geschiedenis - weggehaald. Deze zaken uit het verleden hebben een plaats gekregen zodat het kan rusten. Maar als er steeds aan wordt gekrabd, dan blijft het bloeden.

Sinterklaas en Zwarte Piet zitten te diep geworteld. Ze zijn zo oer-Hollands dat hier voor velen een grens wordt getrokken: "We zijn tolerant geweest. We hebben veel aangepast. Nu is het genoeg. Laat ons met rust."

"Ons". Dat valt het meeste op. Dat deze discussie erg polariserend werkt.

Wat in de context van het streep-in-het-zand sentiment ook genoemd moet worden, omdat het erg leeft onder het electoraat (gezien de op één na grootste politieke partij in de verkiezingen van 2017), is het aantal uitkeringen voor niet-westerse allochtonen, dat met 40.000 tot 80.000 per jaar toeneemt. De helft hiervan duurt langer dan 10 jaar, waardoor Sociale Zekerheid de grootste kostenpost in de rijksbegroting is geworden, waarvan meer dan twee derde wordt gebruikt door niet-westerse allochtonen die er nooit aan hebben bijgedragen. Dit geeft sommige mensen het gevoel - hoewel irrelevant in de feitelijke Zwarte Pietendiscussie - dat het soms een beetje aan dankbaarheid ontbreekt. Vergeleken met andere landen zit het in Nederland behoorlijk goed met de solidariteit. Nederlanders steunen de welvaartsstaat omdat ze vinden dat iemand die buiten zijn schuld om zonder werk komt te zitten niet in de kou moet komen te staan. Zo betalen ze een verzekering voor elkaar. Maar solidariteit met asielzoekers op het gebied van sociale zekerheid zie je eigenlijk vooral onder hoogopgeleiden. Dat zijn immers de mensen die er het minste last van hebben. Nogmaals: Dit heeft niks met de kern van de discussie te maken, maar toch hoor ik dat woordje "dankbaarheid" wel vaker in de context van de Zwarte Pietendiscussie.

Het helpt voor de sympathie dan ook niet dat Jerry A. uit Ghana, die van Nederland een verblijfsvergunning heeft gekregen, zich opwerpt als spreekbuis van nakomelingen van slaven, terwijl de Ashanti, waar hij toe behoort, vroeger juist die slaven hebben verkocht aan de Britten en de Nederlanders. Zou het kunnen dat het fanatisme waarmee Jerry zich uitspreekt wordt gevoed door een soort schamkultur?

Op verschillende plekken in Afrika hebben ze overigens hun eigen tradities met witte klei. Het eeuwenoude gebruik van het gezicht maskeren met een kleur die zo ver mogelijk is verwijderd van de realiteit is namelijk zo'n logische ontwikkeling in een tijd met as en klei, een tijd zonder televisie, internet, auto's, radio, belasting, werk en elektriciteit, dat het ontstaan van een traditie eigenlijk net zo logisch is als het ontstaan van leven op verschillende plekken in het heelal, of evolueren van een oog op een organisme.



Ik denk dat het interessant is om dit eens te lezen. Ja, het is wat meer dan 140 280 tekens om je mening op te baseren. Maar voordat je besluit een halve dag de tijd te nemen om voor of tegen te protesteren, zou je eigenlijk eerst even wat gedetailleerder kennis moeten nemen van de geschiedenis van deze traditie.

Deze quote uit het stuk geeft aan waar het beginpunt van een wat vruchtbaarder discussie zou kunnen liggen:
Een volledige kijk op de geschiedenis van Zwarte Piet biedt veel mogelijkheden om te komen tot een niet-controversiële figuur.
En als je de kans hebt, kijk dan ook eens naar "Wild Geraas" (2016) van Arnold-Jan Scheer. Dit gaat niet zozeer over Zwarte Piet, maar over alle andere sinterklaasvieringen in Europa.


Hoe nu verder?
Wat mij tegen het zere been stoot is het negeren van de geschiedenis voor 1850. Zelfs buitenlandse docu's over de Nederlandse racistische viering zeggen dat Zwarte Piet in 1850 is bedacht. En dat het gezicht "blackface" is; de kunst van het ridiculiseren van zwarte personen. De hele verschijning van Zwarte Piet kan inderdaad worden vergeleken met "blackface". Maar dat dit ook werkelijk de vergeten intentie van Schenkman zou zijn, is pertinent onjuist. Het is op zijn best een erg oneerlijke en onvolledige frame die goed past bij de huidige maatschappelijke realiteit. Zwarte Klazen zijn vele honderden jaren oud. Zwarte duivels zijn waarschijnlijk duizend jaren oud, en het zwarte dodenleger is waarschijnlijk duizenden jaren oud. "Blackface" bestaat pas anderhalve eeuw, en is alweer uitgefaseerd. Het is jammer dat alle onderdelen die dit onderschrijven worden genegeerd in de media. Ook in het buitenland. De wereld lacht ons uit.

Ik vind het jammer dat het zwart maken van het gezicht - zelfs binnen de interessantste mengelmoes van folklore/traditie/rite/geschiedenis - een negatieve connotatie heeft gekregen. Ik vind het verwerpelijk en frustrerend dat critici slechts een enkele en onbetwistbare bite size "waarheid" extraheren uit deze rijke geschiedenis. De enige mogelijke "waarheid" die past bij het frame.

Feit is dat het gevoelig ligt. Ik zou lippenstift, de oorbel, en pruiken met krullen uitfaseren. Overdreven karikaturaal dikke rode lippen, dat is wat mij betreft echt cultureel ongevoelig. Ligt dat echt nog in de winkel? Of lopen buitenlandse media te trollen? Daarnaast is de oorbel ook verkeerde symboliek. In de Bijbel (Exodus 21:6) is de oorbel het symbool van de (vrijwillige) slaaf voor het leven. Ik snap dat Schenkman de duivel heeft willen humaniseren tot kindervriend, maar dat kroeshaar is daarbij onnodig. Op één van de intochten uit de jaren '90 zag ik een prachtige hoofdpiet met stijl haar en een snor.

Waarschijnlijk evolueren we langzaam naar een roetveegpiet. Dat is jammer. Onze multiculturalistische samenleving kan het niet aan. Als we willen dat liefhebbers van Piet deze interpretatie gaan omarmen, dan zou het wel enorm verzoenend werken wanneer critici van Piet wat kunnen bijleren over het ontstaan van midwintervieringen, Zwarte Klazen, Piet (de duivel), gemaskerde harlekijnen, Barbarijse piraten, en uiteindelijk Zwarte Piet. En erkennen dat het zwarte gezicht van Piet al veel ouder is dan, en in origine niet is ontstaan uit blackface (de "theatervorm" uit de 19e eeuw), maar uit het imiteren van de duivel en de doden, en tot nut van het algemeen, misschien wel in een poging om racisme juist te bestrijden, is omgevormd tot een kindervriend. Al is het alleen maar zodat de Nederlandse liefhebber gezicht kan redden in de wetenschap dat ze geen racist is, en omdat het de polarisatie eerder vergroot dan verkleint als je daar helemaal niks over wilt weten, terwijl het wel een belangrijke rol speelt bij de oorsprong en intentie van Piet.

Ik herhaal:
Een volledige kijk op de geschiedenis van Zwarte Piet biedt veel mogelijkheden om te komen tot een niet-controversiële figuur.
Zoals de Romeinse Tacitus in het jaar 98 AD in het boek "Germania" (De Origine et situ Germanorum) over Germaanse stammen schreef:

"Ze maakten in de kortste nacht hun lichaam zwart, en trokken ten strijde."


Pesterijen
Als laatste wil ik nog even kwijt dat ik me goed kan identificeren met de woede die Quinsy Gario voelde toen een collega tegen zijn moeder zei: "Ah daar hebben we Zwarte Piet." Dit is een lompe kutopmerking van een ongevoelige volwassene. Andere collega's zouden dat meteen moeten corrigeren. Voor lompe opmerkingen heb je geen feest nodig. Ik moet denken aan de vele opmerkingen die ik in mijn jeugd en mijn adolescente jaren heb moeten aanhoren. "Waar is mijn zonnebril, je bent zo wit." "Vuurtoren." "Rooie." "Ah daar hebben we onze albino."

Als albinisme een ras was, konden alle roodharigen die in de zon als eerste verbranden dan ook de racismekaart trekken? Volgens de huidige culturele maatstaven wel. Maar dat is intellectueel oneerlijk. Kutopmerkingen zijn niet meer dan dat; kutopmerkingen. Correlatie is geen causaliteit.

De algehele tendens is dat we naar een witte Piet gaan. Het laatste gat in de houten plank waardoor we duizenden jaren terug kunnen kijken wordt daarmee gedicht. Dat vind ik jammer.


Buitenland
In Amerika hebben ze het elk jaar graag over die gekke racistische Hollanders met hun koloniale traditie. Maar eigenlijk is het een Europese traditie. Het heeft in Nederland alleen uit kunnen groeien tot een landelijk feest omdat we zo'n klein dichtbevolkt landje zijn. En waarschijnlijk vanwege onze eigenwijze aard. Door het langdurige verbod tijdens de reformatie zijn we alleen maar meer van het feest gaan houden.

Schmutzli - Zwitserland


Pere Fouettard - Frankrijk


Kleeschen Hausecker - Luxemburg


Knecht Ruprecht, Krampus (en Nicolaus) - Duitsland
Dit is interessant. In Duitsland en Oostenrijk heb je veel verschillende lokale versies van het Sinterklaasfeest. Je hebt de Sint (Sinterklaas), Knecht Ruprecht (Een zwarte Klaas zoals wij die ooit ook hadden), en Krampus (duivels). Je kan hier goed zien hoe in Nederland die laatste twee ooit zijn samengevoegd tot één persoon.





Noord Italië
Deze versie is ook interessant. Hier zie je vermoedelijk het dodenleger en de Piraten van Moerad Raïs, twee karakters die in het Nederlandse Sinterklaasfeest zijn samengevoegd.



Mikulas - Tsjechië
Hier zie je een persoon uit het heidense dodenleger met berenvacht, en een duivel, met lichtjes zwartgemaake gezichten.



Hadji Firoez - Iran
Wat als we Sinterklaas wit schminken, zoals ze doen in Iran tijdens Noroez? Dan kan iedereen Sinterklaas of Zwarte Piet zijn.



Pagan Europe
In deze documentaire van Arnold-Jan Scheer kan je goed zien welke sporen deze traditie op plekken die immuun waren voor de Katholieke kerk heeft achter gelaten.

Volgende: Een technocratische kijk op het klimaatprobleem 03-'19 Een technocratische kijk op het klimaatprobleem
Volgende: Bye Bye Dropbox 08-'18 Bye Bye Dropbox

Reacties


Door Tweakers user Animalcommencal, zaterdag 17 november 2018 18:38

Ik zal je eens wat vertellen. Als kleurling is dit gewoon klote.
Nee, ik weet allang dat mensen die zich zelf bruin of zwart schminken niet racistisch zijn of wat dan ook.

Maar als kleurling (Of hoe jij of iemand mij anders ook wilt noemen)
Heb ik hier wel een hard hoofd in, werkzoeken en serieus genomen worden, wordt steeds moeilijker door dit soort incidenten. Dit is echt niet leuk.

Door Tweakers user TerraGuy, zaterdag 17 november 2018 18:44

Mondige voor- en tegenstanders hebben al een mening die inclusief al haar nuances is samen te vatten in één zin. No exceptions. Dat vind ik jammer.
&&
Een volledige kijk op de geschiedenis van Zwarte Piet biedt veel mogelijkheden om te komen tot een niet-controversiele figuur.

Punt.
:? :P

Door Tweakers user sebastius, zaterdag 17 november 2018 19:24

Joh binnenkort komen er twee intochten. Eentje met zwarte piet, en eentje voor normale mensen.

Door Tweakers user TerraGuy, zaterdag 17 november 2018 21:32

sebastius schreef op zaterdag 17 november 2018 @ 19:24:
Joh binnenkort komen er twee intochten. Eentje met zwarte piet, en eentje voor normale mensen.
Beste een idee, één officiële voor die paar politiek correcten en één voor de rest van Nederland. :P

Door Tweakers user RaJitsu, zaterdag 17 november 2018 22:13

TerraGuy schreef op zaterdag 17 november 2018 @ 21:32:
[...]

Beste een idee, één officiële voor die paar politiek correcten en één voor de rest van Nederland. :P
En wie zijn dan de politiek-correcten? Reageren volgens iets wat de norm is, is per definitie pleiten voor politieke correctheid.

Wat de blog van Redsandro betreft: Je zegt dat het punt dat je wil maken niet meegenomen wordt, maar het ding is dat dit punt geen onderdeel van de discussie is. De herkomst van het uiterlijk is niet relevant als het uiterlijk nu gewoon is wat het is; een karikaturale weergave van een neger. Verder pleit je voor een aanpassing, waar de anti-mensen al snel tevreden mee zouden zijn, maar de andere zijde wil geen aanpassing.

De manier waarop je beiden kampen definieert ('no exceptions) als een gelijke mate van 'anti', klopt dan ook niet.

Door Tweakers user Redsandro, zaterdag 17 november 2018 22:23

@TerraGuy touché. :P Punt weggehaald.
F. Scaglietti schreef op zaterdag 17 november 2018 @ 18:38:
Maar als kleurling (Of hoe jij of iemand mij anders ook wilt noemen)
Heb ik hier wel een hard hoofd in, werkzoeken en serieus genomen worden, wordt steeds moeilijker door dit soort incidenten.
Met "hier" bedoel je de discussie, en met "incidenten" de demonstraties?
RaJitsu schreef op zaterdag 17 november 2018 @ 22:13:
[...]

De herkomst van het uiterlijk is niet relevant als het uiterlijk nu gewoon is wat het is; een karikaturale weergave van een neger.
Met het innemen van een dergelijke positie plaats je jezelf een beetje in de doelgroep van mijn punt; het is met die zin duidelijk dat je het aangehaalde stuk dan ook niet hebt gelezen. Als er door de eeuwen heen karikaturale elementen in dit midwinterfeest zijn geslopen, dan lijkt het me verstandig om deze er weer uit te halen.
Verder pleit je voor een aanpassing, waar de anti-mensen al snel tevreden mee zouden zijn, maar de andere zijde wil geen aanpassing
Ook deze mensen zouden zichzelf kunnen verrijken met een gedetailleerdere studie van deze traditie, en zich kunnen realiseren dat Pieter onhandige kenmerken heeft ontwikkeld. De herkomst van Pieterbaas is juist relevant voor hen om ook een Piet zonder deze kenmerken te accepteren.

[Reactie gewijzigd op zaterdag 17 november 2018 23:11]


Door Tweakers user Qwerty-273, zaterdag 17 november 2018 23:08

sebastius schreef op zaterdag 17 november 2018 @ 19:24:
Joh binnenkort komen er twee intochten. Eentje met zwarte piet, en eentje voor normale mensen.
De ME verkleden als Zwarte Piet, en die tussen twee kampen van harde kern voor- en tegenstanders door laten marcheren? Hek er omheen en genieten van het schouwspel :)

Door Tweakers user Animalcommencal, zondag 18 november 2018 00:52

[quote]Redsandro schreef op zaterdag 17 november 2018 @ 22:23:
Met "hier" bedoel je de discussie, en met "incidenten" de demonstraties?
Misschien wel, ik weet niet wat er precies is gebeurd met de incidenten en demonstraties. Want daar had ik geen trek in. (Zal ook niet hebben ook)

Ik zit hier dus gewoon in een klote situatie want:
-Maakt mij niet uit dat ze zwart zijn. (Want ik zie er geen racisme in dat iemand zich zo kleurt)
-Als ik deze mening hierboven uitspreek wordt ik als NSBer gezien om het zo maar te zeggen.
-Maar stel dat ik zwarte piet niet oké vindt. Dan wordt ik ook raar aangekeken.

Het hele punt is..... dat het mij niet zoveel interesseert maar toch mee moet doen. Er is echter al teveel gezeik. Wat vroeger voor mij leuk was in November December zijn nu de twee minste maanden van het jaar.

Ik kan letterlijk geen kant op. Of jij vindt dat zwarte piet moet blijven, vind ik best. Ik zie niet anders.

Door Tweakers user Animalcommencal, zondag 18 november 2018 01:32

Het aanpassen van deze reactie is niet meer mogelijk.

Wat ik probeer te zeggen is, als activisten doorgaan met dit soort dingen, wordt het voor de personen die het niet veel interesseren een stuk lastiger om serieus te worden genomen.

Excuses voor mijn spelfouten en zinsopbouw.

Door Tweakers user 3x3, zondag 18 november 2018 12:34

Educatie lijkt mij een prima antwoord tegen haat.

Door Tweakers user ybos, zondag 18 november 2018 17:03

Enige resultaat van al het gemekker (ja, dat vind ik) is dat men de discussie gewoon zat is straks en zegt, schaf die hele shitzooi maar af.
Hebben de tegenstanders dan gewonnen :? Misschien wel, maar kalm aan interesseert het me niet meer. Wat mij betreft gaat zwarte piet definitief het land uit (incl sinterklaas).

"Leuk" feitje: per jaar gaan er meer dan 5.000.000 kinderen dood door een gebrek aan eten. Men zou zich dan moeten schamen om zich druk te maken over iets onbenulligs als zwarte piet.

Door Tweakers user mr_evil08, zondag 18 november 2018 18:06

Ik dacht als kind dat zwartepiet altijd zwart was van de schoorsteen, maargoed het is echt weer iets waar oudere mensen zich druk om maken.

Door Tweakers user RaJitsu, zondag 18 november 2018 21:06

Redsandro schreef op zaterdag 17 november 2018 @ 22:23:

Met het innemen van een dergelijke positie plaats je jezelf een beetje in de doelgroep van mijn punt; het is met die zin duidelijk dat je het aangehaalde stuk dan ook niet hebt gelezen. Als er door de eeuwen heen karikaturale elementen in dit midwinterfeest zijn geslopen, dan lijkt het me verstandig om deze er weer uit te halen.
Je begrijpt niet wat ik bedoel. De fout die je maakt is dat je naar de discussie kijkt met redelijkheid en op basis van een rationeel ingegeven argument deze benadert. Jij hebt het hier over het verwijderen van de karikaturale elementen, waarmee ik ervan uit ga dat je doelt op beledigende elementen (dat iets een karikatuur is, maakt niet uit. Een clown is dat bijv. ook).
Maar het verwijderen van die elementen is precies wat de pro-pieten níet willen. Hun inzet is géén aanpassing.

Door Tweakers user SeenD, maandag 19 november 2018 00:41

Die zwarte Piet geschiedenis link is wel een interessante om te lezen en daar zie je dus ook de crux van het probleem.

Het hele Sinterklaas gedoe is een oud ritueel wat in Oostenrijk nog wat origineler wordt "gevierd". In de oudheid wordt de Sint vergezeld door een demon, een wezen wat in dit geval dus kinderen straft.

Alleen bij de revival van die traditie om het nieuw leven in te blazen heeft Jan Schenkman in 1850 het oude 'feest' aangepast naar de normen van die tijd. En toen heeft hij er voor gekozen om ipv een demon, want niemand geloofde daar meer in, een knecht mee te geven die de kinderen straft. En Schenkman wilde hem schijnbaar wel die kleur houden. Dus heeft hij 't van de demon in die tijd een negerknecht gemaakt die Sint hielp om de kinderen in 't gareel te houden.

Fast forward naar de afgelopen jaren, daar is omdat iedereen eigenlijk al doorhad in de jaren 80 en 90 dat je zelf zwart schminken niet echt meer kon, met t oog op racisme, dat iemand toen bedacht, "Hee, Piet is zwart omdat ie door de schoorsteen gaat en niet omdat het een negerknecht is.". En nu houdt iedereen die pro-piet is zich vast aan die ene kleine verandering in de jaren 80/90 dat het geen negerknecht is maar een knecht die zwart is geworden door roet. En ze blijven maar ontkennen waar het van origine vandaan kwam. En dan van origine bedoel ik 1850 en niet de demonen die waarschijnlijk uit de keltische tijd kwamen.

En ik snap wel dat gekleurde mensen daar problemen mee hebben. Ik voelde in mn jeugd altijd dat het niet helemaal koosjer was en dat hij eigenlijk een neger was. En misschien een slaaf, dat werd nooit expliciet gezegd, maar wel lichtjes gesuggereerd.

Dus mijn voorstel is: geef die Schenkman de schuld die het verhaal modern maakte in 1850. En laten we Sint moderner maken nu voor 2018. Van mij mag dat hele heilige/christelijke er van af.

Maar ja, suggesties voor een ander uiterlijk heb ik niet, in een 3delig pak? Lijkt me ook niks.

Door Tweakers user himlims_, maandag 19 november 2018 09:24

is toch gewoon een randstad ding? buiten randstad is zwarte piet praktisch overal zwart :+

Door Tweakers user walteij, maandag 19 november 2018 09:26

De hele discussie is hopeloos. Tegenstanders van Zwarte Piet zijn dusdanig geisoleerd in hun eigen bubbel, dat ze niet inzien dat nuance en een klein beetje meewerken beter zal werken. Nee, in plaats daarvan zeggen ze in de camera dat ze hopen dat kinderen bij een aanslag op Sinterklaas besmeurd onder het bloed en botsplinters komen, want zo extreem zien zij het.
Ik heb me vrij lang van de discussie afzijdig proberen te houden, maar van dergelijke opmerkingen gaat mijn bloed koken en zou ik, gewoon omdat ik een beetje recalcitrant van aard ben, Zwarte piet nog zwarter en meer stereotype maken dan hij nu al is (hoewel dat de discussie ook niet zal helpen).

Ik snap best dat er mensen zijn die dit niet vinden kunnen, ik vind zelf ook dat zij recht hebben op hun mening en dat zij die duidelijk mogen uitspreken. Ook vind ik dat zij best in gesprek mogen gaan om te kijken wat er kan gebeuren om Zwarte Piet aan te passen. Wat ik alleen niet vind kunnen, zijn opmerkingen zoals de vetgedrukte hierboven.

Hoe luidde het spreekwoord ook weer? "je vangt meer vliegen met stroop dan met azijn"
Helaas snappen de extreme voor- en tegenstanders van Zwarte Piet dit niet. Ze zijn alleen maar bezig met zo hard mogelijk schreeuwen om aandacht. Dat daarbij voorbij gegaan wordt aan het doel van Sinterklaas, namelijk een leuk kinderfeest, wordt door beide partijen keihard genegeerd, het gaat deze mensen uiteindelijk alleen om aandacht voor zichzelf en niet om de kinderen.

Door Tweakers user mugen4u1987, maandag 19 november 2018 09:33

Het punt is dat iedereen recht heeft op zijn/haar mening en iedereen het recht heeft om te demonstreren om voor hun mening op te komen.

Het probleem is dat veel mensen gaan demonstreren op de dag dat sinterklaas aan komt en daardoor het feest voor heel veel kleine kinderen verpesten.

zag gisteren op youtube bij de intocht in zaandam dat door die 'idioten' kleine kinderen moesten huilen, en lachen dat ze deden en nog harder 'no more blackface' begonnen te roepen.

sorry hoor maar je mag voor je mening opkomen maar die figuren zijn het uitschot van de samenleving en ik was super blij toen ik zag dat in meerdere gemeentes hooligans waren om die mafkezen met de harde hand tegen te houden.

protesteren is 1 ding, maar je gaat niet een feest voor kinderen verpesten en je gaat al helemaal door je domme gedrag geen kinderen laten huilen!

Door Tweakers user Helixes, maandag 19 november 2018 09:43

We zijn nou al een paar jaar bezig met de gehele Zwarte Piet discussie. En, eigenlijk, zijn we niets opgeschoten. Inmiddels voeren de extreme vleugels van beide kanten de overtoon - terwijl dat niet is waar de discussie moet plaatsvinden.

We hadden, natuurlijk, al jaren geleden een serieuze discussie moeten hebben over Zwarte Piet. Allicht, met leiderschap vanuit Den Haag - waar het a propos nog steeds aan ontbreekt. Het enige wat we krijgen is gescheld van mensen uit Amsterdam Zuidoost die het uitzichtloosheid van hun generatie afzetten tegen een cultureel fenomeen. En een conservatief contingent die slechts kan bevestigen dat nieuwe Nederlanders bestaan, maar vooral geen invloed mogen hebben op de cultuur die wit Nederland heeft opgebouwd in de laatste 70 jaar.

Het is echt, tijd voor een redelijke discussie, gebaseerd op feiten. En subtiele meningen. Maar ja. Het is niet het decennium van feiten en subtiele meningen....

Door Tweakers user Operativus, maandag 19 november 2018 10:51

Het is een kansloze discussie waar beide kampen gaan nooit toegeven.
En weet je wat: Beide kampen hebben misschien ook gewoon een punt.
De hele discussie maakt een ding weer duidelijk: Men kan tegenwoordig maar weinig hebben van elkaar. We hebben het veel te goed, want we maken ons druk om de stomste dingen.

Soms moet je elkaars 'bullshit' maar gewoon accepteren.
Dat maakt het leven zoveel makkelijker en leuker.

Ik vier ondertussen gewoon Sinterklaas zonder voor of tegen te zijn.
En wat voor pieten er dan rond lopen boeit me niet.

Door Tweakers user GigaDave56, maandag 19 november 2018 11:37

SeenD schreef op maandag 19 november 2018 @ 00:41:

En nu houdt iedereen die pro-piet is zich vast aan die ene kleine verandering in de jaren 80/90 dat het geen negerknecht is maar een knecht die zwart is geworden door roet.
Ik niet. Ik vindt dat verhaaltje namelijk flauwekul. Zwarte Piet is gebaseerd op een persoon met een zwarte danwel heel donker bruine kleur en hij is geen ongewassen, onhygiënisch persoon.
SeenD schreef op maandag 19 november 2018 @ 00:41:

En ik snap wel dat gekleurde mensen daar problemen mee hebben. Ik voelde in mn jeugd altijd dat het niet helemaal koosjer was en dat hij eigenlijk een neger was.
Ik vond het in mijn jeugd juist gek dat als Zwarte Piet een blank person was met roetvegen, mensen uit ander werelddelen het ook met een blank persoon moesten doen en niet met iemand uit hun eigen werelddeel. Ach ja, kinderen he...
SeenD schreef op maandag 19 november 2018 @ 00:41:
En misschien een slaaf, dat werd nooit expliciet gezegd, maar wel lichtjes gesuggereerd.
Niet in de Sinterklaasboeken die ik in mijn jeugd had. Zwarte Piet was daarin een dienaar van Sinterklaas danwel een knecht. En in boerenknechten, slagersknechten en bakkersknechten is het woord knecht niet synoniem aan slaaf. Zwarte Piet is wel slaaf geweest, maar niet onder Sinterklaas.
SeenD schreef op maandag 19 november 2018 @ 00:41:
Maar ja, suggesties voor een ander uiterlijk heb ik niet, in een 3delig pak? Lijkt me ook niks.
Misschien een superheldenpak ala Black Panther? Zou dat ooit kunnen, Zwarte Piet als (super)heldenfiguur?

Door Tweakers user YourMom, maandag 19 november 2018 11:44

Ik vind heel de discussie -die zich dan nog elk jaar herhaalt- compleet overdreven en belachelijk.

Wie het eigenlijk om gaat -kinderen- die boeit het niet of die pieten nu zwart, wit, bruin of paars zijn.

Maar elk jaar herbeginnen zelfverklaarde wereldverbeteraars aan deze discussie waarvan ik weiger om een kant te kiezen omdat beide kanten én hun argumenten gewoon belachelijk irrelevant zijn.


Beiden kanten kunnen gerust élk wat water bij de wijn doen en zo elkaar tegemoet komen maar dat doen ze niet omdat -en daarin vind ik dat je gelijk hebt- ze geen uitzonderingen willen maken.

- de ene kant (laten we ze de conservatieven noemen) wil kost wat kost tradities ongewijzigd houden, deze traditie, dit stukje cultuur """is van ons""" en moet zo blijven.


- De andere kant (de SJW's om het zo te noemen) vinden het een racistische traditie en refereren naar 'blackface'... maar ze kennen niks van wat de traditie écht betekent en vanwaar het komt... (en het feit dat de Pieten eigenlijk Moren waren en van oorsprong niet eens zwart waren maar bruin; maar ook dat zou de discussie niet goed doen).


De conservatieven gaan compleet voorbij aan het feit dat:
- tijd verandert, tradities veranderen met de tijd mee, daar is niks mis mee... Voorbeelden zijn legio.
Redenen dat tradities veranderen zijn ook veelvoudig, dat kan gaan om medische redenen, praktische redenen (waarom rijden we niet meer met de handkar rond en draagt niet iedereen nog klompen?) of omdat iets dat voorheen als normaal werd gezien, nu niet meer zo "normaal" lijkt en soms letterlijk omdat het bevolkingsgroepen zou kunnen kwetsen of niet meer van deze tijd is. (vrouwen aan de haard, tabak en sterke drank bij de apotheek als geneesmiddel, lijfstraffen in school,... waren ooit compleet normaal, en kwamen je ouders het te weten, kreeg je van pa nog een pak rammel erbij)

Dus het feit dat ocharme een paar pieten tijdens een kinderfeest niet meer zwart worden geschminkt maar met roetvegen... Who the f*** cares?! Daar moet je toch zo principieel niet in zijn, dat verandert an-sich toch niks aan de traditie?! Dat verandert de traditie alléén als je dat wil en er dus principieel en ideologisch, zelfs fundamentalistisch over doet.

Van zodra het een grote groep mensen niet meer -onterecht of niet, dat doét er niet toe- tegen de borst stoot en het deze ellendige kl*tediscussie kan beëindigen, dan doé je dat toch gewoon?!


En SJW's die de pieten racistisch vinden gaan compleet voorbij aan het feit dat het niet is omdat zij het als racistisch aanvoelen, dat het ook racistisch IS.
Ze kennen de traditie niet genoeg, ze snappen niet vanwaar het afkomstig is en ze gooien nogal losjes met de termen "racisme en discriminatie" rond omdat ze goed genoeg weten dat dat artillerie is waartegen elke niet-kleurling, niks tegen kan beginnen.

Daabij komt nog dat diegenen die wel pogingen ondernemen om dit standpunt op een rationele manier onderuit te halen, met kennis van zaken en de geschiedenis, toch bij voorbaat de discussie verloren heeft want je discussiëert hier tegen een gevoel, een emotie... een "gevoel van racistisch bejegend te worden of gediscrimineerd te worden". Dat kun je gewoon niet counteren met logica.

Ik geef zelf toe: moest ik niks van deze traditie kennen, ik zou het ook vrij bedenkelijke vinden, misschien niet racistisch, maar ik zou me toch vragen stellen bij de clichématige opvoering van zwarten, met de krullenpruiken en de pofbroeken...

En da's het probleem in deze discussie: mensen reageren enerzijds vanuit een onvermurwbaar principe -terwijl het perfect mogelijk is om een kleine concessie te doen- en anderzijds vanuit een buikgevoel dat versterkt wordt door elke andere die er net hetzelfde over voelt en ze vandaaruit bevestiging krijgen van "zie je, ik ben niet de enige die er zo over denkt"...


Het feit dat beide partijen geen teken van coulance tonen t.o.v. elkaar betekent dus dat dit gek gedoe nog lang niet over is. Nu al hoeveel jaar is dat elk jaar terug gezeik rond deze periode?!

Belachelijk, de enige volwassenen in deze discussie zijn de kinderen zélf. Die komen voor de koekjes, snoep en pakjes, niet om te zeiken over iemands kleur.

Door Tweakers user Part, maandag 19 november 2018 11:58

De traditie is het kinderfeest waarbij vroeger een mooi verhaal is verzonnen van een toen hyper moderne stoomboot en "exotische" helpers.

Dat er geen stoomboten meer zijn is simpel opgelost. We nemen gewoon een dieselboot niemand die klaagt.
Maar zodra het gaat om het aanpassen van de helpers denken we ineens dat dat niet kan want tja traditie....

Men is dus helemaal vergeten dat de traditie het verhaal naar de kinderen is en niet de stoomboot, de schorsteen die bijna niemand meer heeft of de invulling hoe zijn helpers er uit zien.

Als je sinterklaas in stand wil houden moet je de traditie van het verhaal vertellen in stand houden en niet de invulling van lang geleden.

Door Tweakers user Nature, maandag 19 november 2018 12:36

De zwarte schmink zorgt er ook voor dat de persoon niet herkent wordt, probeer hetzelfde met geel en de Piet wordt snel herkent, dan zit je ook weer met Chinezen die het misschien ''yellow-face'' noemen, of met rood de Indianen met ''red-face''.

Door Tweakers user Gamebuster, maandag 19 november 2018 12:41

Als alle pieten blank waren geweest, was het waarschijnlijk racistisch omdat er geen bruine pieten waren. Mensen willen gewoon wat te zeuren hebben

Door Tweakers user LOTG, maandag 19 november 2018 14:43

@Part
Ik snap je argument volgens mij niet helemaal. Sint Nicolaas komt nog steeds aan op een stoomschip. Pakjesboot 12 (de Hydrograaf) is namelijk een stoomschip, ook al loopt hij op diesel. En er word ook gezorgd dat het lijkt als of hij op stoom loopt.

Dus eigenlijk loopt je argument een beetje spaak, we hebben geen echte stoomboot meer dus verkleden er een als stoomboot. Het zelfde gebeurt dus bij de zwarte pieten.

Ik vind het niet erg dat het allemaal wat word aangepast, maar de mensen die er op tegen zijn vinden dat het niet snel genoeg gaat. Ik begreep de argumenten ook niet van de tegenstanders dat ze roetveeg pieten ook niet goed genoeg vonden en daarom maar een rechtszaak begonnen.

En zoals Gamebuster zegt, als ze straks allemaal blank zijn is het dan wel goed? Of sluiten we dan de rest van de maatschappij weer buiten, gezien de rest niet blank is.

Door Tweakers user rickboy333, maandag 19 november 2018 15:04

Vroeger had ik er geen nog wel begrip voor de movement. Maar gezien de MANIER hoe ze het duidelijk maken is dat respect verdwenen. Als KOZP niet TIJDENS de intoch ging protesteren WAAR KLEINE KINDEREN BIJ ZIJN hadden ze wss meer begrip gekregen van de bevolking.

Nu is mijn standpunt heel duidelijk, van Zwarte piet blijf je af dit is onze traditie en daar gaat een stel opdringerige beroepsjankers geen verandering in brengen. Leer eerst maar eens fatsoenlijk te dicussieren. (Sorry voor de typo's, moet dit snel typen)

Door Tweakers user Redsandro, maandag 19 november 2018 16:29

RaJitsu schreef op zondag 18 november 2018 @ 21:06:
[...]

Je begrijpt niet wat ik bedoel.
Excuses.
De fout die je maakt is (..) Jij hebt het hier over het verwijderen van (..) beledigende elementen. (..) Maar het verwijderen van die elementen is precies wat de pro-pieten níet willen. Hun inzet is géén aanpassing.
Nou kijk, Persoonlijk lijkt me dat (tot op zekere hoogte; ik vind Sinterklaas interessant omdat het een nog herkenbare evolutie is van midwintervieringen en dat zou ik willen houden) gewenst, als het feest dan inclusive kan zijn voor iedereen. Maar wat ik schrijf is dat beide partijen de hakken in het zand hebben. Liefhebbers willen (over het algemeen) geen wijzigingen. Critici willen niet erkennen dat de geschiedenis interessanter langer is dan slaven trollen in 1850. Ik heb het artikel een aantal keer aangepast.
SeenD schreef op maandag 19 november 2018 @ 00:41:
(..) om de kinderen in 't gareel te houden.
In het gareel inderdaad. Ik heb de tekening van "Struwwelpeter" aan deze blog toegevoegd, waarin 5 jaar eerder dan Schenkman een figuur genaamd "Nikolaas" witte kinderen "straft" voor het pesten van een zwarte jongen.

De vermoedelijke intentie en perceptie van Piet is bij critici en liefhebbers dan ook verschillend.
Van mij mag dat hele heilige/christelijke er van af.
Persoonlijk vind ik het juist wel interessant om afgeschreven ideeën uit het verleden te bewaren als gekke tradities. Als atheist zie ik het als progressie dat we als maatschappij langzaam steeds verder van de kerk af evolueren, en neem ik (licht) aanstoot aan het omgekeerde daarvan. Maar als liefhebber van geschiedenis vind ik het wel leuk dat we afentoe iets doen waarbij alle eeuwen zo gerangschikt staan dat je opeens heel ver terug kunt kijken. Maar goed dat ben ik. Ik zal er niet de straat om op gaan.

[Reactie gewijzigd op zondag 25 november 2018 01:14]


Door Tweakers user GigaDave56, maandag 19 november 2018 17:08

Redsandro schreef op maandag 19 november 2018 @ 16:29:
[...]
In het gareel inderdaad. Ik heb de tekening van "Struwwelpeter" aan deze blog toegevoegd, waarin 5 jaar eerder dan Schenkman een figuur genaamd "Nikolaas" witte kinderen "straft" voor het pesten van een zwarte jongen.
Ik krijg ineens het idee dat het liedje "Moriaantje" ooit meer dan één couplet heeft gehad.

Wodan (Germaans) of Odin (Noors), met een paard op daken lopen of door de lucht vliegen. Het lijkt allemaal erg op elkaar.

Leuke blog, bedankt.

Door Tweakers user SeenD, maandag 19 november 2018 17:25

GigaDave56 schreef op maandag 19 november 2018 @ 11:37:
Misschien een superheldenpak ala Black Panther? Zou dat ooit kunnen, Zwarte Piet als (super)heldenfiguur?
Da's misschien wel wat. Wellicht een mode-academie de opdracht geven om er iets voor te verzinnen.

Van mij mag het allemaal wel aangepast worden het is sowieso voor kinderen. Ik vond een paar jaar geleden 't idee van iemand wel leuk dat de pieten allemaal een andere kleur kregen.
Het fijne daarvan is dat de pieten dan nog steeds onherkenbaar zijn voor kinderen, als hun kennis/familielid een piet speelt in hun omgeving. Met alleen roetvegen lijkt me dat wat lastiger. En volgens mij blijven daarom veel mensen vasthouden aan het zwart maken van de gezichten.

Door Tweakers user Nature, maandag 19 november 2018 17:53

SeenD schreef op maandag 19 november 2018 @ 17:25:
En volgens mij blijven daarom veel mensen vasthouden aan het zwart maken van de gezichten.
Zwart of donkerbruin zijn eigenlijk de enige kleuren die je echt onherkenbaar maken, ga je lichter heeft het eigenlijk weinig zin dat heb ik tenminste gehoord van iemand die Pieten schminkt.

Door Tweakers user Pietervs, maandag 19 november 2018 19:21

walteij schreef op maandag 19 november 2018 @ 09:26:
De hele discussie is hopeloos. Tegenstanders van Zwarte Piet zijn dusdanig geisoleerd in hun eigen bubbel, dat ze niet inzien dat nuance en een klein beetje meewerken beter zal werken. Nee, in plaats daarvan zeggen ze in de camera dat ze hopen dat kinderen bij een aanslag op Sinterklaas besmeurd onder het bloed en botsplinters komen, want zo extreem zien zij het.
Ik heb me vrij lang van de discussie afzijdig proberen te houden, maar van dergelijke opmerkingen gaat mijn bloed koken en zou ik, gewoon omdat ik een beetje recalcitrant van aard ben, Zwarte piet nog zwarter en meer stereotype maken dan hij nu al is (hoewel dat de discussie ook niet zal helpen).
Er is 1 idioot die die ontzettend domme uitspraak 1 keer gedaan heeft. In mijn ogen is hij daarom een ontiegelijke hufter, maar het irriteert ook gigantisch dat die ene uitspraak nu bij iedere discussie weer opboert: kijk eens hoe gevaarlijk die anti-pieten zijn...

Maar de hele discussie rondom Zwarte Piet is op zijn retour: nog een jaar of 5 en dan zijn de voor- en tegenstanders het jaarlijkse gezeik zo beu dat Sinterklaas afgeschaft wordt.

De kinderen verliezen deze discussie, zoveel is inmiddels wel duidelijk... terwijl die het werkelijk geen fluit interesseert of Piet zwart, blauw, groen of geroetveegd is...

Door Tweakers user Anoniem: 474132, dinsdag 20 november 2018 07:30

Sinterklaas gewoon afschaffen en Kerstman invoeren. Denk dat het door de globalisering toch al aan de gang is. Bovendien gaat het van kwaad tot erger met Sinterklaas en is het wachten tot het een keertje echt mis gaat.

Door Tweakers user Nature, dinsdag 20 november 2018 10:58

alfredjodocus schreef op dinsdag 20 november 2018 @ 07:30:
Sinterklaas gewoon afschaffen en Kerstman invoeren. Denk dat het door de globalisering toch al aan de gang is. Bovendien gaat het van kwaad tot erger met Sinterklaas en is het wachten tot het een keertje echt mis gaat.
Denk je dat het over is wanneer Sinterklaas niet meer gevierd wordt? Kerst is de volgende, de kerstman zal een boze blanke christelijke kruisvaarder zijn en ze zullen eisen dat het de winterman wordt en het kerstfeest het winterfeest, en dan op naar Pasen daar zal ook van alles mis mee zijn.
Als je een hekel aan een persoon of groep hebt zal je je aan alles irriteren wat die gene doet, het gaat helemaal niet om Sinterklaas of wat dan ook het gaat erom dat een groepje met een groot bereik een hekel aan blanke Nederlanders hebben.

Door Tweakers user JoStad, dinsdag 20 november 2018 23:27

Discrimineren zit gewoon in de mensheid. Nog niet zolang geleden was slavernij gewoon. De mensheid is echt niet veranderd.

Door Tweakers user rko4u, woensdag 21 november 2018 15:28

Al met al denk ik dat je niet alleen de geschiedenis, maar ook de maatschappelijke punten van zwarte piet moet bijlichten. Ik denk dat zwarte piet niet louter negatieve maatschappelijke effecten heeft! Onmdat de negatieve elementen wel bekend zijn, volgen hier enkele positieve.

Ik denk dat (in de vorige eeuw) door zwarte piet, mensen met een donkere huidskleur door veel blanke kaaskoppen als minder eng werd beschouwd. Ikzelf zag mensen, ongeacht of ze blank of gekleurd waren. Inmiddels dankzij de pietendiscussie wordt het mij constant benadrukt dat mensen met een verschillende huidskleur toch erg verschillend zijn.

Verder de “samenleving van sinterklaas” met alleen mannen heeft psychologisch mogelijk bijgedragen aan verdraagzaamheid voor mensen die op hun eigen geslacht vallen.

Graag ook een onderzoek naar de positieve effecten van piet en de bijdrage aan de voorheen verdraagzame reputatie van Nederland. Voor mij is de zwartepietendiscussie namelijk het einde van verdraagzaamheid. In plaats van discussieren moeten we de feiten op een rij zetten en samenwerken aan een oplossing in plaats van eisen stellen en mensen vertellen dat ze rascistisch denken. Als dan aan de andere kant men zich openstelt voor de ongemakken van een ander, dan kan misschien het sinterklaasfeest ook in de toekomst weer een leuk feest worden!

Door Tweakers user T-Forever, woensdag 21 november 2018 19:17

Elk argument dat ze aandragen omtrent traditie doet er niet toe, wat er wel toe doet is het gevoel dat mensen ervaren of hebben ervaren toen ze jong waren.

Sinterklaas en zwarte piet brengen bij veel mensen leuke herinneringen van hun jeugd naar boven, veel emotie (positieve) en als je dan weggezet word als racist terwijl je dat niet bent, kunnen mensen ook met hun emotie reageren.

Emotie bevechten met emotie is dus het probleem, niet zozeer zwarte piet.

Maar we moeten misschien eens ophouden met enkel het benoemen van 'zwarte piet'. het zijn pietermannen, enkele zijn zwart, enkele regenboog of paars, het doet er niet toe hoe ze er uit zien al zijn ze rood met witte puntjes, net als het er niet toe doet hoe onze medemens eruit ziet. DAT is het argument wat ze moeten aandragen.

Elke andere word onderuit geschopt.

Door Tweakers user Kaastosti, donderdag 22 november 2018 15:32

Daar kunnen we met een groot deel van Nederland een prima discussie over voeren... maar dat zijn niet de mensen die een podium krijgen, want geen sensatie. Nee, de extremen worden tegenover elkaar gezet en mogen dan met modder gooien. Hoezee voor de kijkcijfers.

Als je er nuchter naar kijkt kan ik best begrijpen dat de klassieke zwarte piet wat wenkbrauwen doet fronzen. Als je dan gaat roepen dat die per direct verwijderd moet worden, kun je er donder op zeggen dat er een anti-beweging ontstaan met de hakken in het zand.

Maar als we nou gewoon rustig een plan maken om de geheel zwarte piet met rode lippen en gouden oorbellen in 5 tot 10 jaar uit te faseren naar een roetveegpiet. Kan iedereen er langzaam aan wennen en gaan we de goede kant op.

Een roetveegpiet is prima te verdedigen, die vegen komen door de schoorsteen. Houden we het verder gewoon een leuk feest voor de kinderen zonder dat mensen zich beledigd hoeven voelen :)

Reageren is niet meer mogelijk