Een technocratische kijk op het klimaatprobleem

Door Redsandro op dinsdag 26 maart 2019 22:37 - Reacties (22)
Categorie: Politiek, Views: 4.705

Een technocratische kijk op het klimaatprobleem

Terwijl we nu dus een miljard of 5 per jaar gaan investeren in zonnepanelen en windmolens in de hoop om in 2030 voor de helft in groene stroom te zitten, komen er wereldwijd elk jaar meer dan 80 miljoen mensen bij. Dat is ongeveer heel Duitsland. Per jaar. Allemaal mensen die op een gegeven moment ook graag willen autorijden, vliegen, t.v. kijken, en warm douchen.

We zetten de komende 31 jaar in Nederland elk jaar voor 5 miljard 1/31ste stap vooruit, en de wereld doet 5 stappen terug. In 2050 CO2-neutraal. Met ons 17-miljoen 21-miljoen mensen. Voor de 2,5 miljard extra consumenten is niks geregeld.



Ondertussen stoken de reeds bestaande bevolkingen van Amerika, Rusland China en India als maar meer fossielen de lucht in. Wat is wijsheid?

Volgens Bjorn Lomborg van denktank Hoover Institution zijn we geneigd ons geld uit te geven aan oplossingen die een goed gevoel geven, maar niet per se een goed idee zijn. Aangewakkerd door wat we op het nieuws zien. Het CNN effect. De besproken punten in de gelinkte tijdcode vertonen overeenkomsten met wat we nu in Europa zien.


"If we could make green energy even cheaper than fossil fuels, everyone would switch. The Chinese, the Indians, the US, Europe, everyone else."

Nuclear saves 1.8 million lives each year
Of je nu gelooft in klimaatverandering of niet; er sterven naar schatting jaarlijks nog altijd 8 miljoen mensen aan luchtverontreiniging. Het is een mondiaal probleem. Voor elke windmolen hier komt er ergens anders een kolencentrale bij. Volgens de NASA is nucleaire energie de enige realistische oplossing voor het wereldwijde energieprobleem. Echter is dat na de rampen in Three Mile Island, Chernobyl en Fukushima praktisch onbespreekbaar. En dan krijg je gekke populistische sprongen als Angela Merkel maakte; prima functionerende kerncentrales worden gesloten - iedereen stemt op haar - en stilzwijgend wordt de kolenconsumptie ter compensatie verdubbeld.

Maar wat veel mensen niet weten is dat er zeer uiteenlopende vormen van kernenergie mogelijk zijn, met een heel ander plaatje. Er zijn vele wegen te bewandelen, en er is één uitzonderlijk goedkope en veilige methode bekend waarbij geen meltdown of gasexplosie kan voorkomen. Dat is de zogenaamde gesmolten zoutreactor met Thorium. Deze geeft een factor 50 minder radioactief afval. Een "conventionele" reactor brandt namelijk minder dan 2 procent van de splijtstof op. Een thoriumreactor brandt bijna alles op. Het kleine beetje afval heeft een halfwaardetijd van 30 jaar, in tegenstelling tot de 24.000 jaar bij een "conventionele" reactor.

Daarnaast kan hij een percentage radioactief afval uit het verleden gebruiken om op te branden, zoals je ook een percentage biobrandstof bij de benzine of diesel kunt mengen.

Critici zeggen dat dit te mooi is om waar te zijn, het zou slechts een theorie zijn die niet haalbaar is. Maar dat klopt niet.

1965: Thorium Molten Salt Aircraft Reactor Experiment (ARE)
In de jaren '60 draaide er een experimentele Thoriumreactor in de VS, voor militaire doeleinden. De militaire operatie stopte vanwege andere prioriteiten. En uiteindelijk is er niet gekozen om deze reactor commercieel in productie te brengen om energie op te wekken. In plaats daarvan koos men voor Uranium- en Plutoniomreactors. Een populaire theorie is dat dit te maken heeft met het idee dat je van Thorium moeilijk atoombommen kan maken, maar het is waarschijnlijker dat tijdens Project Manhattan en andere nucleaire tests voor oorlogsdoeleinden zo ontzettend veel kennis is opgedaan over uranium en plutonium dat schaalvergroting bij Thorium in zou houden dat er weer helemaal opnieuw R&D gedaan moest worden. Ook is het Thoriumproces iets ingewikkelder, hoewel dat ze er niet van weerhield om het al in de jaren '60 voor elkaar te krijgen.

1970 - Thorium Slurry Reactor Experiment
Ook in 1970 was er een succesvolle Thoriumreactor in Nederland (Arnhem) die 1000 kilowatt produceerde. Vrijwel direct werd dit project stopgezet, vermoedelijk omdat dit model niet met het inherent veilige gesmolten zout werkte waardoor het vat onder druk moest staan (en dus net als conventionele reactors kan exploderen). Ik vermoed dat dit experiment niet elders is voortgezet omdat in die tijd onvoldoende interesse was in een reactor die 50 keer minder afval produceerde, om de onderzoekskosten te verantwoorden. In deze tijd deed het milieu er nog niet toe, en was de voorkeur om gewoon nog schaamteloos nieuwe goedkope kolencentrales te bouwen.

2004: Thorium Molten Salt Reactor (Reprise)
Gefrustreerd door het gebrek aan maatschappelijk en politiek draagvlak voor kernenergie heeft de NASA in 2004 alle halve eeuw oude documenten omtrent het Th-MSR ARE bij elkaar gezocht, gedigitaliseerd, en in het publieke domein vrijgegeven. Sindsdien staat het weer een heel klein beetje op de agenda, en zijn mensen als Bill Gates (TerraPower) er mee bezig.

Ex-NASA-medewerker Kirk Sorensen legt het hier uit op de TU Delft:



Los van wat kleine startups van private ondernemers als Bill Gates, doen overheden niets. Wat de Thorium MSR echt nodig heeft is serieuze aandacht, en serieuze funding. Sinds kort hebben Nederlandse wetenschappers voor de komende 3 jaar 5 miljoen euro gekregen om in Petten te experimenteren met Thorium. Maar om thorium een serieuze kans te geven is het tienvoudige nodig.

Als je terugdenkt aan die 5 miljard die we per jaar gaan uitgeven, vind ik het pijnlijk dat we deze game changer niet gewoon de funding geven die het nodig heeft. Ze vragen om 0,3% van de dit jaar geraamde 5 miljard. Wat zou je doen als je Civilization speelde? Funding of niet? De politiek doet alsof iemand ze anno 2019 16000 Bitcoins aanbiedt voor €300 per stuk, maar koopt ze niet want ze gelooft niet in Bitcoin.

(Mocht er een politicus meelezen: Een Bitcoin is op dit moment €3500 waard, ook voor de mensen die vier jaar geleden zeiden er niet in te geloven.)

But wait, there's more.

Volgens Sorensen kan je zonder energieverlies de reactor als bijwerking zoet water van zeewater maken. Volgens Copenhagen Atomics, een andere kleine startup, kan je een Thoriumreactor in een zeecontainer bouwen, en hiermee radioactief afval uit het verleden opbranden.

Een thoriumreactor is niet alleen goed voor ons egoïstische zelf, maar je zou hier ook een deel van het ontwikkelingshulpbudget in kunnen steken. Moet je voorstellen dat we een zeecontainer kunnen verschepen naar landen in Afrika, en dat ze daarmee honderd jaar energie en zoet drinkwater krijgen.

De politiek

Een probleem is dat politieke partijen die anderzijds misschien goed bij je passen op dit punt gewoon geen kennis van zaken hebben. Ze leven nog vóór 2004 (toen NASA de onderzoeksdata uit de jaren '60 publiceerde). En lopen dus 15 jaar achter met hun ideeën. Het klimaat is de nieuwe cookiewet. Toen was het nog grappig om de politiek te zien klungelen. Slim bedacht dat we nu op élke website 4 knoppen moeten indrukken, in plaats van dit gewoon in de browser te regelen. Grappig dat we sinds 2018 duizenden websites uit Amerika en Azie niet meer kunnen bekijken door "This content is not available for citizens of the European Union" meldingen. En helemaal hilarisch dat we uiteindelijk een uploadfilter krijgen vanwege incompetente politici en een foute stemknop. Altijd leuk. Alleen dit keer staat de planeet op het spel.

Als Thorium niet serieus als een mogelijkheid met enorme potentie wordt gezien, maar op de zelfde angststapel van "conventionele" kernenergie wordt gegooid, dan is dat echt van de categorie "ik weet niet hoe een magnetron werkt dus ik heb geen magnetron want van in de magnetron opgewarmd voedsel krijg je kanker."

Het jaren '90 partijprogramma

Persoonlijk denk ik dat de juiste stap op dit moment is om het eerlijke verhaal wat meer onder de publieke aandacht te krijgen. Het is schrijnend dat niet één noemenswaardige partij zich durft te branden aan dit onderwerp, en in het beste geval slechts terloops het woord "Thorium" genoemd wordt als een soort buzzwoord in de hoop het onderste restje electoraat uit de kan aan te spreken. Terwijl over andere punten in meerdere paragrafen beargumenteerd wordt waarom een bepaald beleid goed zou zijn.

Zou het niet verfrissend zijn als er op een partijprogramma een modern, realistisch standpunt staat?

"Wij van partij X maken ons zorgen over kernreactors ontworpen in de jaren '60. Onze bezwaren zijn gebaseerd op de (1) langdurige opslag van een (2) grote hoeveelheid gevaarlijke afvalproducten, (3) het onduurzame kenmerk van zeldzaam Uranium, (4) de kans op een meltdown, zoals in Chernobyl, en (5) de kans op explosies, zoals in Fukushima. Ook dit was een ontwerp uit de jaren '60.

We zijn nu een halve eeuw verder. Er is veel veranderd. Het internet is uitgevonden. Iedereen heeft een computer op broekzakformaat. Er beginnen zelfrijdende auto's op de weg te komen. De jongere generatie praat met hun huis, die vervolgens boeken bestelt en een reservering bij een restaurant doet. In Petten wordt geëxperimenteerd met Thorium. Deze techniek heeft aanzienlijke voordelen. Het afval heeft (1) een halfwaardetijd van 30 jaar in plaats van 24000 jaar, er is (2) 50% tot 98% minder afval, (3) Thorium is overvloedig aanwezig, (4) de reactie stopt zichzelf, dus geen meltdowngevaar, en (5) er is geen druk nodig, dus geen explosiegevaar. Per kilowattuur is een Thoriumreactor zo'n 10 keer duurzamer dan windenergie, en 50 keer duurzamer dan zonne-energie.

Wij willen Nederland vandaag nog verduurzamen. Maar de Thorium-optie heeft een enorme potentie voor het wereldenergieprobleem. Als rijk westers land die jarenlang heeft geprofiteerd van het vervuilen van het milieu is het onze plicht te helpen bij de ontwikkeling hiervan. Wij willen dat 0,1% van het BNP naar Thoriumonderzoek gaat.

Als we hier nu op inspelen kan Nederland vooraan staan en geld terugverdienen door het concept weer aan andere landen te verkopen."


Een realistische en vooral wereldwijde kijk op het klimaatvraagstuk is voor mij het belangrijkste criterium om op een partij te stemmen. Een partij die Thorium niet eens noemt doet voor mij niet mee met de verkiezingen.

Denk jij ook dat het verstandig is om wat ruimer te budgetteren voor dit ondergefinancierde onderzoek? Moedig je favoriete partij dan aan om hun standpunten te herzien.

GroenLinks
Vraag ze om hun verouderde en framende standpunten over kernenergie te moderniseren.

Zo schrijven ze:
hoewel de wind blijft waaien en de zon blijft schijnen, raakt uranium onherroepelijk op.
Thorium gaat echter net zo lang mee als de zon. De maan en Mars zitten ook vol met Thorium.
Er is nog geen begin van een oplossing voor giftig kernafval, dat honderdduizenden jaren radioactief blijft.
Dit is onjuist. In 2004 heeft NASA de resultaten van de Thorium testreactor die in de jaren '50 operatief was in het publieke domein gepubliceerd. Sinds dien zijn verschillende wetenschappers en studenten ermee aan de haal gegaan. Er zijn verschillende startups (Copenhagen Atomics, TerraPower) die oud kernafval willen 'opbranden' in Thoriumreactors. Copenhagen Atomics wil bijvoorbeeld reactors op zeecontainerschaal gaan bouwen, en deze vervoeren naar plekken waar radioactief afval opgeslagen ligt om dit te 'neutraliseren'.

Deze presentatie komt uit 2011, waarin wordt gesteld dat afgewerkt uranium met 98% (!!!) in volume kan slinken, en daarna nog 300 jaar in plaats van 100.000 jaar radioactief is.



GroenLinks loopt met haar ooit goed bedoelde maar nooit geüpdatete standpunt dus zeker 8 jaar achter. In deze tijd van klimaatproblemen en energietransitie is het belangrijker dan ooit om dit te herzien.
Kernrampen zoals in 2011 in Japan laten op tragische wijze zien dat er veiligheidsrisico’s aan kernenergie kleven.
Hoewel een Thorium-reactor geen van de problemen van de Fukushima reactors zal vertonen, is enige duiding hier wel op zijn plaats om het CNN-effect* tegen te gaan: Er was een ramp in 2011. Er zijn bijna 20.000 mensen verdronken of vermist. Bij het Fukushima-ongeluk is 1 persoon omgekomen, en van de 45.000 rampbestrijders is 1 persoon ziek geworden. Het is afwachten wat de toekomst brengt, maar voorlopig is het hoogst gemeten stralingsniveau in Fukushima city 0.06 mSv per dag. Op sommige stranden in Brazilië is de natuurlijke achtegrondstraling 0.12 mSv per dag. Er zijn resorts die door reumapatienten speciaal worden bezocht vanwege deze kenmerken.

Het grote drama is hier de natuurramp, en die houd je niet tegen.

*) CNN-effect: Bepaalde problemen en klimaatideeën scoren goed in het nieuws omdat ze een emotioneel effect op de kijker hebben. Deze punten zijn vervolgens populair bij politici die zoveel mogelijk kiezers willen aanspreken. Je ziet dan matig gekozen doch politiek verdienstelijke uitspraken of investeringen gebeuren.
Wind- en zonne-energie leveren meer stroom op (..) en geven ons een schoner milieu.
Dit is niet langer juist. Thorium ruimt ons bestaande afval op, en moet je eens zien hoeveel staal er gedolven moet worden per KwH in windmolens:

https://static1.squarespace.com/static/56a45d683b0be33df885def6/t/594c36c436e5d3d379678f8d/1498166987979/?format=500w

Partij van de Arbeid
Ook het standpunt van de PvdA is duidelijk verouderd. Vraag ze hun standpunt te moderniseren.

Ze klinken wat gematigder, maar ik zie wel de volgende dooddoener:
kernenergie is niet volledig CO2-vrij
Voor zonnepanelen en windmolens wordt véél meer materiaal opgegraven en verscheept. Dit kost allemaal CO2. Het plaatsen van windmolens op zee kost ook erg veel CO2.

Daarnaast wordt Thorium nu al in grote hoeveelheden opgegraven bij het mijnen naar zeldzame aardmetalen. Omdat er geen markt voor is, wordt de Thorium teruggestopt. De marginale CO2-kosten voor de mijnwerkzaamheden zullen niet stijgen als we de Thorium niet langer terugstoppen.

Democraten '66
D66 houdt van innovatie, zoals:
Het op grote schaal opslaan van elektriciteit is bijvoorbeeld van groot belang om onze elektriciteitsnetten stabiel te houden in de toekomst.
Dit is dus precies zo'n onrealistische en dure CNN-effect-oplossing waar Bjorn Lomborg van het Hoover Institution het over heeft. Letterlijk dat voorbeeld.
Om te beginnen willen we veel meer geld investeren in innovatie. We moeten inzetten op alle fasen van innovatie, niet alleen de onderzoeksfase, maar ook het naar de markt brengen van nieuwe technieken.
Kijk! Dat willen we horen. Vraag ze om te durven onderschrijven dat Thorium misschien wel dé belangrijkste innovatie is, en te strijden voor volledige en realistische financiering alle gerelateerde projecten, bijvoorbeeld die van de NRG.

Partij voor de Dieren
Vraag ze of ze hun verouderde standpunt over kernenergie willen herzien.

Ze zeggen bijvoorbeeld dat kernenergie vervuilende energie geeft en dat we moeten inzetten op (oa) zonnepanelen.

Maar even los van de gigantische verschillen tussen plutonium en uranium enerzijds en thorium anderzijds, het lijkt erop dat per KwH zonnepanelen 60 keer meer giftig afval in de vorm van zware metalen en carcinogenen geeft dan kernenergie. In Japan, waar veel zonne-energie wordt opgewekt, wordt slechts een fractie gerecycled. Het zou 19 jaar kosten om het afval van 1 jaar zonne-energie te recyclen.

In China en India komen de panelen van de rest van de wereld op de afvalbelt waar ze door locals vaak verbrand worden. Komen deze giftige stoffen alsnog in de lucht. Daarmee zijn zonnepanelen ook een beetje een vorm van greenwashing. Geen giftige uitstoot "bij ons" (maar ergens anders).

In Europa wordt afval zoveel mogelijk verwerkt, vooral in Nederland, maar we kennen allemaal de documentaire Beerput Nederland waarin we zien dat chemische verwerkingsbedrijven gewoon om de 4 jaar als de voorraden vol zitten geheel willekeurig onverklaarbaar volledig afbranden en vervolgens een doorstart maken. PvdD kent deze zeker, omdat ze er een debat over heeft aangevraagd.

Christen-Democratisch Appèl
Het CDA durft het woord kernenergie niet te noemen in haar standpunt, maar in 2008 wilde het CDA nog een nuchtere en op feiten gebaseerde discussie over kernenergie, zonder taboes.

Vraag ze om lef te tonen en Thorium actiever aan te kaarten in de politiek, ten einde het wetenschappelijk onderzoek te financieren op een niveau waarmee het ook daadwerkelijk ergens toe kan leiden.

Socialistische Partij
De socialistische partij doet in ieder geval geen dramatische uitspraken maar zegt gewoon zonder argumenten: We bouwen geen nieuwe kerncentrales. Ze zijn voor verduurzaming, dus vraag ze om zich eens te verdiepen in Thorium om tot een genuanceerder en realistisch standpunt te komen.

ChristenUnie
Ook de Christenunie heeft een verouderde kijk op zaken.
De ChristenUnie is tegen nieuwe kerncentrales, vanwege risico’s voor de veiligheid en vanwege het afvalprobleem.
Beide argumenten zijn niet meer van deze tijd. Met Thorium kan je afval opruimen (en zoet water creëren voor de zuidelijke voornamelijk Christelijke helft van Afrika, waar ze met ernstige droogte kampen). Vraag ze om hun standpunt te vernieuwen.

Ik weet niet of het juist wel of niet helpt, maar Thorium is misschien wel de God-given game changing element waar de CU naar op zoek is. De naam is perfect gekozen. Thorium is vernoemd naar Thor, de enorm krachtige God van de donder.



Het ontbreekt alle partijen aan kennis. "Een magnetron is kankerverwekkend." We zijn nog net niet van het politieke niveau "anti-vaxxers hebben gelijk", zoals in Italië. Maar wat niet is kan nog komen. Check deze korte FAQ met Kirk Sorensen, en met name "vraag" 3.



Bij kernsplijting ontstaan 2 of 3 neutronen. Wees geen grafiet. Geef deze informatie door aan 2 of 3 personen.


Zie ook:







Zie ook: